İCRA TAKİBİNDE İKİNCİ ÖDEME EMRİ TEBLİĞİNİN HUKUKİ SONUÇLARI VE İTİRAZ HAKKI

İcra Takibinde Ödeme Emri Tebliği ve İtiraz Sürecinin Başlatılması

İcra ve İflas Kanunu (İİK) uyarınca, borçluya karşı başlatılan ilamsız icra takiplerinde ödeme emrinin tebliği, borçlunun yasal haklarını kullanması için tanınan süreleri başlatır. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itirazlarını bildirmekle yükümlüdür. Bu itiraz, takibi kendiliğinden durdurur ve alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurması gerekir. Ancak uygulamada, ilk tebligatın usulsüz yapıldığı düşüncesiyle veya takibin yenilenmesi amacıyla alacaklı talebiyle borçluya ikinci bir ödeme emri gönderildiği durumlarla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu durum, "takibin kesinleşip kesinleşmediği" ve "borçlunun yeni bir itiraz hakkı olup olmadığı" sorularını beraberinde getirmektedir.

İkinci Ödeme Emri ile Tanınan Yeni İtiraz Hakkı ve Takibin Kesinleşmesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik uygulamasına göre, borçluya ikinci kez ödeme emri gönderilmesi, ona yeni bir itiraz hakkı ve süresi verildiği anlamına gelmektedir. İlk tebligat usulüne uygun olsa dahi, alacaklının talebi üzerine yeniden ödeme emri çıkartılması borçlu lehine yeni bir hukuki durum yaratır. Borçlu, kendisine tebliğ edilen bu son (ikinci) ödeme emrini esas alarak yasal yedi günlük süre içerisinde itirazda bulunursa, bu itiraz geçerli kabul edilmelidir. Bu aşamada icra müdürünün, ilk ödeme emri tarihine dayanarak itirazı reddetme yetkisi bulunmamaktadır; zira ikinci ödeme emrinin tebliğe çıkartılması, borçluya yeni bir savunma imkanı tanınması sonucunu doğurur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Esas No: 2014/939, Karar No: 2016/442

''Yargıtayın yerleşik uygulamalarına göre borçluya ikinci kez ödeme emri gönderilmesi ona yeni bir itiraz hakkı ve süresi verildiği anlamına gelmektedir. Bu durumda ikinci ödeme emri esas alınarak sonuca gidilmesi gerekir." 

Geçerli İtirazın Takibi Durdurma Etkisi ve İcra Müdürünün Hatalı Kararları

İcra takibi süreçlerinde, süresinde ve usulüne uygun yapılan bir itiraz takibi kendiliğinden durdurur. İcra müdürünün, süresinde yapılan bir itirazı "süresinde değildir" diyerek reddetmesi inşai (yapıcı) bir sonuç doğurmaz; yani müdürün bu hatalı kararı takibin kesinleşmesini sağlamaz. Borçlu, icra müdürünün bu yanlış kararına karşı şikayet yoluna başvurmasa dahi, yasal süresinde yapılan itiraz nedeniyle takip durmuş sayılır. Bu durumun en kritik sonucu tahliye davalarında görülmektedir: Eğer takip, borçlunun ikinci ödeme emrine süresinde itiraz etmesi nedeniyle durmuşsa, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılması kararını almadan doğrudan tahliye talebinde bulunamaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Esas No: 2009/417, Karar No: 2009/511 

"Borçluya yeni bir ödeme emri çıkartılıp tebliğ edilmesi halinde, onun açısından yeni bir itiraz ve şikâyet hakkı doğmuş bulunmaktadır. Yeni ödeme emrinin tebliğ tarihine göre de itirazı yasal 7 günlük sürede bulunduğundan şikayetin kabulü gerekir." 

Hukuki Güvenlik Açısından Borçlu ve Alacaklı Tarafın Dikkat Etmesi Gerekenler

Takip kesinleşmeden borçlu aleyhine icra işlemlerine (haciz, tahliye vb.) devam edilmesi telafisi güç zararlara yol açabilir. Alacaklı taraf, tebligat usulsüzlüğü şüphesiyle ikinci kez ödeme emri gönderdiğinde, borçluya yeniden itiraz hakkı tanıdığını ve takibin kesinleşme sürecini uzattığını bilmelidir. Borçlu taraf ise, icra müdürü itirazını haksız yere reddetse dahi, süresinde yapılan itirazın takibi durdurduğu yönündeki HGK içtihatlarını savunmalarına dayanak yapmalıdır.

---

UYARI

Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Celal Ferit DEMİRKIRAN’a aittir. İçerikler, hak sahipliğinin geçerliliği için elektronik imzalı zaman damgası ile kaydedilmiştir. Sitemizdeki yazıların, izinsiz olarak başka platformlarda kopyalanması veya özetlenerek yayınlanması halinde yasal ve cezai işlemler uygulanacaktır.